Giờ làm việc, văn hóa và điều kiện làm việc tại Nhật Bản

Giờ làm việc ở thị trường việc làm Nhật Bản

Nhân viên ở thị trường lao động Nhật Bản làm việc khá nhiều giờ. Bất chấp Luật Lao động, việc nhân viên làm việc 60 giờ một tuần là điều bình thường. Điều này đã dẫn đến một hiện tượng gọi là karo-shi (chết vì làm việc quá sức), nơi mà các nhân viên của công ty đã mất đi vì làm việc đến kiệt sức.

May mắn thay, những trường hợp của karo-shi rất hiếm, và khi những người tìm việc làm nước ngoài thường không bị áp lực về số giờ giống như những người bạn Nhật Bản của họ, họ sẽ không có gì phải lo sợ.

Một lý do cho số giờ làm việc đặc biệt của Nhật Bản là bắt nguồn từ một nền văn hóa thăng tiến trong công việc vẫn còn dựa trên số giờ làm việc của nhân viên. Số giờ nhân viên làm việc xác định cơ hội thăng tiến của họ và số lượng công việc của họ đôi khi quan trọng hơn chất lượng của công việc.

Không gian làm việc của Nhật Bản

Bàn làm việc ở thị trường lao động Nhật Bản được thiết kế theo phong cách mở (obeya seido), trong đó bàn có thể được ghép lại với nhau giữa các đồng nghiệp khi có cuộc họp. Mỗi đội có một người quản lý, và người quản lý chịu trách nhiệm phác thảo công việc của ngày trong một cuộc họp buổi sáng (chorei). Có hai chorei mỗi ngày trong một văn phòng ở môi trường làm việc Nhật Bản: một cuộc họp chung được thực hiện bởi các nhân viên cao cấp, và sau đó một cuộc họp nhỏ hơn, chuyên biệt hơn cho mỗi nhóm do trưởng nhóm chủ trì.

Nhân viên nước ngoài có thể nhận thấy văn phòng làm việc ở Nhật Bản khá lớn. Tiếng ồn là kết quả của cấu trúc văn phòng mở và mong muốn tinh thần hợp tác. Một điều quan trọng trong đó nhiều người nước ngoài phải thích ứng với văn phòng Nhật Bản là hút thuốc lá. Hút thuốc không phải là bất hợp pháp tại nơi làm việc ở Nhật Bản (có những trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn như cơ sở y tế).  Nếu bạn không chịu được khói thuốc lá, hãy hỏi về chính sách hút thuốc của công ty bạn trước khi bạn tìm việc làm và chấp nhận đề nghị làm việc ở môi trường làm việc Nhật Bản. Đến một văn phòng đầy những người hút thuốc với một vấn đề hô hấp có thể khiến bạn thu mình vào một góc và cảm thấy không thoải mái ở văn phòng.

Phong cách quản lý ở thị trường việc làm Nhật Bản

Phong cách quản lý ởmôi trường làm việc Nhật Bản dựa trên nguyên tắc hài hòa nhóm (wa). Các nhà quản lý Nhật Bản ít chú trọng hơn vào việc ra lệnh và tập trung thay vào việc cung cấp cho nhân viên của họ thông tin và nguồn dữ liệu cần thiết để đạt được hiệu quả.  Vì vậy, nền tảng của thực tiễn kinh doanh Nhật Bản là xây dựng sự đồng thuận (nemawashi), thông qua đó các nhân viên sẽ thảo luận với nhóm về các ý tưởng trước khi giới thiệu chúng với các nhà quản lý cấp cao và các công ty khác.

10 câu hỏi phỏng vấn thường gặp nhất ở Nhật Bản

Miyuki là Giám đốc bán hàng ở nước ngoài của một hãng sản xuất linh kiện cỡ trung phục vụ ngành công nghiệp điện tử và ô tô. Cô thường xuyên tham gia phỏng vấn các ứng cử viên tìm việc làm cho các vị trí trong đội ngũ bán hàng của mình ở thị trường việc làm Nhật Bản. Công ty của cô ấy chính xác là loại công ty khó thu hút nhân viên Nhật Bản có động lực tốt, có hoặc không có kỹ năng tiếng Anh tốt (cô ấy cho rằng những thiếu sót trong hệ thống giáo dục Nhật Bản không những giới hạn việc giảng dạy tiếng Anh, mà còn dẫn đến sự thất bại trong việc chuẩn bị đầy đủ nền tảng của từng cá nhân khi xin việc làm).

Ghi nhớ những điểm này, cũng như những vấn đề không thể tránh khỏi xuất phát từ lực lượng lao động đang già đi nhanh chóng của Nhật Bản, các nhà quản lý cấp cao, như Miyuki, có khả năng xem xét thuê thêm nhân viên nước ngoài trong tương lai. Vì vậy, hãy xem xét các câu hỏi mà nhân viên nước ngoài có thể phải đối mặt khi phỏng vấn tìm việc làm ở thị trường việc làm Nhật Bản.

1. Bạn hiểu và sử dụng tiếng Nhật tốt như thế nào?

Đây thực sự là câu thứ tư trong danh sách mà Miyuki gửi cho tôi, nhưng tôi nghĩ nó xứng đáng với vị trí đầu tiên vì nếu bạn đang xin việc tại một công ty ở thị trường việc làm Nhật Bản, kỹ năng tiếng Nhật của bạn sẽ rất quan trọng và cuộc phỏng vấn của bạn sẽ được tiến hành bằng tiếng Nhật.

2. Tại sao bạn ứng tuyển cho vị trí này?

Không giống như hầu hết các trường ngôn ngữ, các công ty thương mại muốn nhân viên  gắn bó với họ lâu dài. Cho dù bạn đang tìm công việc đầu tiên của mình tại Nhật Bản hay thay đổi công việc, có lý do chính đáng để làm như vậy có thể tạo nên sự khác biệt giữa thành công và thất bại.

Có lẽ nó chỉ đơn giản là vấn đề tìm kiếm một mức lương tốt hơn hoặc có lẽ với bạn lý do chính để ở Nhật Bản là học Aikido; sau đó một lần nữa, bạn có thể có một người phối ngẫu Nhật Bản. Chúng là những lý do rất tốt cho việc kiếm việc làm, nhưng bạn không nên tỏ ra quá tự cao. Thay vàođó, hãy luôn cố gắng thể hiện sự quan tâm đến việc kinh doanh của công ty và những thách thức mà công việc có thể mang lại, vì điều này sẽ cân bằng với nhu cầu của riêng bạn.

3. Bạn đã từng làm việc tại một công ty Nhật chưa?

Như bạn có thể biết trước, bất kỳ người phỏng vấn nào cũng sẽ muốn kiểm tra bạn về kinh nghiệm làm việc của bạn, nhưng tại các công ty Nhật Bản, các chi tiết cụ thể của các nhiệm vụ trước đây của bạn ít quan trọng hơn; người sếp mới của bạn sẽ dạy bạn những gì trách nhiệm công việc yêu cầu. Điều mà một người phỏng vấn thực sự muốn biết là bạn hiểu rõ và có thể thích nghi với các trách nhiệm của công việc và tâm lý làm việc của Nhật Bản đến mức nào.

4. Bạn có kỹ năng làm việc nào khác không ?

Bạn không bao giờ biết những kỹ năng nào được nhà tuyển dụng tiềm năng đánh giá cao, vì vậy, hãy suy nghĩ cẩn thận về các kỹ năng mềm và thông tin khác mà bạn cung cấp. Ví dụ như bằng lái xe quốc tế chưa có lịch sử vi phạm, khả năng sử dụng máy tính và các công cụ như excel,… tất cả đều có thể là những kỹ năng hấp dẫn, ngay cả khi sự liên quan của chúng với vị trí ứng tuyển có vẻ mơ hồ.

5. Bạn đang lưu trú ở Nhật bằng loại visa nào?

Một lần nữa, không giống như nhiều trường ngôn ngữ, các công ty thương mại trung cấp không muốn gặp rắc rối khi tài trợ cho công nhân nước ngoài. Các ứng cử viên có thị thực vợ / chồng hiện tại là thường trú nhân, cũng như lý do rõ ràng để ở lại Nhật Bản, sẽ luôn được xem là có tiềm năng lâu dài hơn. Tất nhiên, các tập đoàn lớn sẽ cung cấp tài trợ khi tuyển dụng trực tiếp từ nước ngoài, nơi họ đang tìm kiếm một kỹ năng chuyên nghiệp cụ thể, nhưng hiếm khi có trường hợp đó.

6. Bạn có nhớ gia đình của bạn ?

Đương nhiên, tình trạng hôn nhân nên là thứ được liệt kê trên CV của một người và người phỏng vấn của bạn có thể đặt câu hỏi về vợ/chồng của bạn và những đứa con mà bạn đang có. Nếu bạn có con đi du học ở Nhật Bản, điều này sẽ thêm rất nhiều khả năng cam kết lâu dài của bạn. Tuy nhiên, đôi khi một người phỏng vấn có thể lo ngại khi gia đình của bạn đang sống ở một đất nước khác. Tất nhiên, nó không thực sự là việc của họ và không ai muốn bạn bỏ hết các mối quan hệ để làm việc tại Nhật Bản nhưng bạn nên cố gắng trấn an người phỏng vấn về các lo ngại khả năng bạn quay lại quê hương của bạn.

   7. Bạn mong muốn mức lương thế nào?

Đó không nhất thiết là mức lương thu hút được tất cả mọi người. Mặc dù vậy, mức lương khởi điểm thường khá thoáng ở Nhật Bản, với thâm niên, trách nhiệm gia đình và kinh nghiệm làm việc trước đây, tất cả đều được tính vào mức lương được đề nghị. Chắc chắn, người phỏng vấn sẽ hỏi bạn về mức lương hiện tại hoặc trước đó của bạn và con số cải thiện nào bạn đang tìm kiếm. Người sử dụng lao động thường trung thực về những gì họ có thể cung cấp ở mức hợp lý, hoặc các đặc quyền khác bù đắp cho những điều họ không thể cung cấp theo kỳ vọng của ứng viên, vì vậy hãy linh hoạt nếu bạn có thể.

    8. Bạn có bất kỳ vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nào không?

Nếu một người tìm việc làm có bất kỳ vấn đề sức khỏe như bệnh mãn tính hoặc cấp tính, họ cần trung thực với nhà tuyển dụng và giải thích rằng họ đang trong quá trình điều trị. Người sử dụng lao động Nhật Bản thường nhạy cảm và thông cảm với các ứng cử viên có thể đảm bảo với họ rằng các vấn đề sức khỏe của họ sẽ không ảnh hưởng đến công việc của họ. Tất nhiên, một số người chọn để che giấu bệnh tật, nhưng khi có sự cố phải vắng  mặt sẽ dẫn đến rối loạn công việc. Bên cạnh đó, người sử dụng lao động Nhật Bản có nghĩa vụ cung cấp kiểm tra sức khỏe hàng năm cho công nhân của họ thực sự khá toàn diện.

  1. Bạn làm gì trong thời gian rảnh?

Khi tôi đang dạy các kỹ năng phỏng vấn tiếng Anh kinh doanh, nhiều năm trước, nó luôn làm tôi ngạc nhiên khi có bao nhiêu người lao động Nhật Bản đùa với tôi rằng “ngủ” là cách họ dành thời gian rảnh rỗi. Tất nhiên, tôi sẽ khuyến khích câu trả lời của họ bởi tôi biết các ông chủ Nhật Bản của họ cũng sẽ làm thế, vì sự thật là, các nhà tuyển dụng Nhật Bản cũng quan tâm đến nhân viên của họ về sức khỏe tinh thần như hiệu quả công việc của họ.

Làm việc tại Nhật Bản có thể cực kỳ căng thẳng, vì vậy mọi người cần một cách để thư giãn, cho dù đó là thể thao, sưu tập bướm, chụp ảnh đường phố hoặc xem phim, v.v., vì vậy bạn có thể thẳng thắn nói về một trò tiêu khiển tại cuộc phỏng vấn việc làm.

   10. Bạn muốn công việc này đến mức nào?

Bạn có thể nghĩ rằng cam kết của bạn đối với một công việc, và với môi trường làm việc của Nhật Bản, sẽ trở nên rõ ràng khi trả lời các câu hỏi 2 và 3 ở trên, nhưng bạn đã sai. Vì lý do khách quan, nếu bạn không thể chứng minh được động cơ, sự hiểu biết về thị trường việc làm Nhật Bảan và cam kết sẵn sàng tuân thủ chúng, bạn sẽ không có được công việc!  Kinh nghiệm đã dạy người sử dụng lao động rằng thật dễ dàng để người lao động nước ngoài có thể bỏ việc, thậm chí có thể bỏ Nhật Bản hoàn toàn.

Đôi điều về môi trường làm việc tại Nhật Bản

Người nước ngoài đến sinh sống và làm việc tại Nhật Bản vì nhiều lý do khác nhau, và môi trường làm việc chúng ta thấy sẽ trở nên đa dạng hơn.

Như bạn có thể tưởng tượng, đây là một chủ đề rất lớn để tìm hiểu chi tiết, mặc dù có một số yêu cầu theo luật định ảnh hưởng đến cả người sử dụng lao động và nhân viên, mọi tình huống và mọi người đều khác nhau. Với ý nghĩ đó, chúng ta hãy xem xét một số khái quát về thị trường việc làm tiếng Nhật.

Làm việc là tất cả ở Nhật Bản

Nhận thức chung về thị trường việc làm Nhật Bản là sự siêng năng và chăm chỉ. Điều đó là khá chính xác theo nghĩa chung; thậm chí về cơ bản những người lười biếng cũng tạo ra một ấn tượng tốt về việc siêng năng! Đối với người quan sát bình thường, người Nhật có vẻ như bị điều khiển, và xã hội Nhật Bản xuất hiện chỉ hướng tới mục đích thương mại. Tất nhiên, thực tế không đơn giản như vậy; giống như mọi người trên thế giới, người Nhật thích cuộc sống gia đình giàu có và có thể dễ dàng vứt bỏ ràng buộc của công việc để vui chơi, khi thời gian cho phép. Nhưng thực tế này có thể không được rõ ràng ngay lập tức cho người nước ngoài.

Công ty không chỉ cung cấp thu nhập cho bạn, mà còn có thể tài trợ cho thị thực của bạn hoặc cung cấp chỗ ở. Hầu hết các nhà tuyển dụng ủy thác một người hỗ trợ nói ngôn ngữ của riêng để giúp những người mới nhập cư ổn định, và ID  cư trú, giúp mở tài khoản ngân hàng, và giúp xác nhận thuế của bạn, v.v.  Đây là bước đầu tiên rất thuận tiện và khiến bạn yên tâm khi tìm kiếm việc làm tại thị trường Nhật Bản, mặc dù một số người lao động có thể thấy họ bị bó buộc trong công việc và sẽ muốn có được sự độc lập trong thời gian tới.

Sự kết nối

Mối quan hệ giữa nhân viên và chủ lao động không phải là bất biến và thị trường làm việc Nhật Bản có một số luật lao động mô hình áp dụng cho tất cả mọi người, kể cả lao động nước ngoài. Miễn là người lao động thực hiện các nhiệm vụ và trách nhiệm được lập trong hợp đồng lao động, các vấn đề khác có thể thay đổi, chẳng hạn như nơi bạn sinh sống và người tài trợ cho kỳ nghỉ của bạn. Vào thời điểm đó, nhiều người nước ngoài đến Nhật để kết hôn với công dân Nhật Bản, hoặc có thể gặp người phối ngẫu tương lai của họ trong khi họ ở đây. Ngoài những khía cạnh lãng mạn, việc kết hôn với người Nhật có một số lợi ích, không kém phần nào trong số đó là khả năng nộp đơn xin thị thực gia đình tái sinh tại văn phòng nhập cư.  Với thị thực vợ / chồng, một người có thể làm việc ở bất cứ đâu mà không cần sự tài trợ của công ty. Tuy nhiên, bạn phải luôn luôn nhớ rằng, theo như các cơ quan chức năng có liên quan, đó là vợ / chồng của bạn hiện đang tài trợ cho bạn và chịu trách nhiệm cho bạn; mọi thứ bạn làm sẽ phản ánh chúng.

Hội nhập

Giáo viên ngôn ngữ nói rất nhiều về hội nhập là động lực cho việc học một ngôn ngữ, và chắc chắn là trường hợp bạn càng học tiếng Nhật, bạn càng cảm thấy như là một phần của mọi thứ ở đây.  Tiếng Nhật giao tiếp rất dễ học, ngôn ngữ từ vựng và ngữ pháp khá đơn giản. Điều quan trọng hơn, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường việc làm Nhật Bản là nắm vững các cụm từ lịch sự, trìu mến và các quy ước mô tả tương tác giữa các cá nhân.

Đối với những người nước ngoài chỉ có kế hoạch lưu trú tại Nhật Bản trong một hoặc hai năm, việc nắm vững tiếng Nhật theo chiều sâu có thể không thực tế nếu họ không dự định tìm việc làm. Hơn nữa, những người dạy tiếng Anh ở đây không được dự kiến ​​sẽ sử dụng tiếng Nhật với sinh viên của họ như một quy luật, vì vậy nhiều người chỉ học đủ để đặt đồ uống và trò chuyện với những cô gái xinh đẹp!  Trong các loại công việc khác, việc có được các kỹ năng tiếng Nhật nhanh chóng có thể rất cần thiết, trong khi một số người có thể sống ở đây trong nhiều thập kỷ và không bao giờ học được gì nhiều.

Mối quan hệ giữa các cá nhân

Có rất nhiều khóa học tiếng Nhật có sẵn cho tất cả các cấp độ khả năng, nhưng nguồn lực tốt nhất cho đến nay sẽ là bạn bè và đồng nghiệp người Nhật của bạn, vì vậy hãy dành thời gian để giao tiếp với họ khi bạn có cơ hội.

Thật vậy, các đồng nghiệp của bạn nói chung, cả người Nhật lẫn những người nước ngoài khác như bản thân bạn, đều có thể trở thành nguồn hữu ích để bắt đầu tìm việc làm ở Nhật.

Tìm việc làm cho người nước ngoài ở Nhật Bản

Có rất nhiều công việc phù hợp cho người nước ngoài tại thị trường việc làm tiếng Nhật: doanh nghiệp, CNTT, bán hàng, tuyển dụng, dạy tiếng Anh, xây dựng, v.v. Nhưng khi nộp đơn tìm làm việc tại thị trường lao động Nhật Bản, có một vài hằng số không bao giờ thay đổi, vì vậy, hãy xem xét một số thông tin chi tiết hơn sau đây.

Chuẩn bị CV của bạn
Một số người có CV của họ được chuẩn bị chuyên nghiệp, nhưng có rất nhiều mẫu trên internet cho những người không thích tự làm. Điều quan trọng là CV của bạn phải dễ đọc, được trình bày tinh tế và tiếng Anh nên dùng từ dễ hiểu. Một số thông tin tuyển dụng có thể yêu cầu bạn điền vào biểu mẫu CV trực tuyến, trong trường hợp đó, có CV đã được chuẩn bị sẵn sẽ tiết kiệm thời gian cho bạn khi bạn có thể cắt và dán thông tin được yêu cầu.

Nếu bạn đã sống ở Nhật Bản, hãy đảm bảo cập nhật CV của bạn và chuyển sang tiếng Nhật, đặc biệt nếu bạn đã phát triển kỹ năng tiếng Nhật, cả hai sẽ tạo ấn tượng tốt khi tìm việc làm ở các công ty Nhật Bản. Có những dịch vụ chuyên nghiệp có thể tạo CV chuyên nghiệp nhưng nhiều người thích người phối ngẫu hoặc nhờ người bạn Nhật Bản để giúp đỡ.

Chuẩn bị các tài liệu khác

Nếu bạn đang được tuyển dụng hoặc chuyển đến từ nước ngoài, bạn sẽ biết bạn cần những tài liệu nào cho mục đích nhập cư và cư trú, v.v. Thật vậy, visa làm việc và tài trợ của bạn sẽ được xử lý trước khi bạn đến Nhật Bản. Tài liệu tham khảo từ các nhà tuyển dụng cũ, và các chứng chỉ về thành tựu giáo dục rõ ràng là có ích. Chúng có thể không có ý nghĩa nhiều đối với một người sử dụng lao động ở thị trường việc làm tiếng Nhật, nhưng việc giữ chúng gọn gàng trong các thư mục có thể cho thấy niềm tự hào về những thành tựu của riêng bạn.

Phỏng vấn

Như bạn có thể tưởng tượng, các cuộc phỏng vấn việc làm của Nhật Bản có xu hướng khá trang trọng, nhưng đó thực sự là một điều tốt vì nó khuyến khích một môi trường làm việc nghiêm túc.

Các nguyên tắc tương tự áp dụng ở nước ngoài cũng áp dụng ở Nhật Bản. Tuy nhiên, có một hoặc hai điểm bạn nên ghi nhớ, cho dù cuộc phỏng vấn của bạn là thông qua video hay trực tiếp.

Thứ nhất, học cách cúi đầu. Điều này nên đã được ghi nhớ thuộc lòng bởi cư dân hiện tại Nhật Bản, và có thể tạo ra một ấn tượng tốt qua hàng ngàn dặm khi phỏng vấn trên Skype, nhưng không cần cố gắng nó nếu nó làm cho bạn cảm thấy ít tự tin.

Thứ hai, cách ăn mặc. Người Nhật rất ăn mặc bảo thủ trong bối cảnh doanh nghiệp và thương mại, do đó, một bộ trang phục quá khác biệt với mọi người sẽ không tạo ấn tượng tốt khi bạn đi tìm việc làm. Một bộ vest xám hoặc đen, áo sơ mi trắng và cà vạt khiêm tốn là thứ được khuyến khích. Việc phỏng vấn chỉ là một phần để xác định rằng bạn có cá tính và kinh nghiệm cần thiết để thực hiện công việc; nhưng những người phỏng vấn Nhật Bản muốn xác định mức độ cam kết hoặc sự cống hiến của bạn. Không nhà tuyển dụng nào muốn đưa một ứng viên đến Nhật, giúp họ hoàn thành quá trình thị thực nhập cư và nhiều yêu cầu theo luật định khác chỉ để họ nghỉ việc sau vài tháng vì họ ghét sống ở Nhật Bản. Nhưng điều đó xảy ra, rất thường xuyên, vì vậy hãy ghi nhớ những gì tôi đã nói trước đó về việc có một kế hoạch!

Bất cứ điều gì bạn có thể nói về cam kết của bạn để làm việc tại Nhật Bản sẽ giúp bạn đi một chặng đường dài với các nhà tuyển dụng. Theo kinh nghiệm của tôi, người sử dụng lao động Nhật Bản nói chung rất chu đáo và đánh giá cao nỗ lực của người tìm việc làm ở thị trường việc làm tiếng Nhật, do đó, luôn luôn là một ý tưởng tốt để cố gắng nhìn thấy mọi thứ từ quan điểm của nhà tuyển dụng.